Við byggjum hús

 

Myndin er tekin árið 2000 við byggingu Borgartúns 21. Höfundur gerist verkamaður í þrjá mánuði og skyggnist inn í heim iðnaðarmanna og verkamanna. Úr efninu hefur hann búið til lítil portret af nokkrum einstaklingum í hópnum.
Höfundur er Þorsteinn Jónsson og Kvikmynd er framleiðandi.
Myndin var frumsýnd í Háskólabíói 1. Maí  á Heimilda- og stuttmyndahátíðinni í Reykjavík að viðstöddum iðnaðarráðherra, Valgerði Sverrisdóttur.


Hugmyndin
Hvers konar myndir munu standa tímans tönn? Hvað skyldi mönnum þykja gaman að sjá eftir tíu ár, hundrað ár, þúsund ár? Spurningar af þessu tagi leituðu á hugann um aldamótin 2000. Á söfnum er auðvelt að finna efni um framkvæmdir og merkisdaga. Erfiðara er að sjá, hvernig fólkið lifði og vann.
Í framhaldi af slíkum hugleiðinum varð hugmyndin til - að festa á band vinnustað af grófari gerðinni, byggingarstað. Litast um og hlusta, sleppa öllum tilbúnum forskriftum, upplifa vinnustaðinn gegnum myndatökuvélina. Sjá hvað mennirnir voru að gera og hvað þeir voru að tala um. Láta hópinn búa myndina til. 

Efnið
Það er verið að byggja stórt skrifstofuhús undir 20 ríkisstofnanir.
Höfundur sækir um vinnu sem verkamaður og gerir heimildamynd með hamarinn í annari hendinni og upptökuvél í hinni.
Meðal verkamannanna er stöðug endurnýjun. Sumir endast ekki nema daginn. Fáir lengur en í mánuð. Allar vinnufúsar hendur velkomnar og ekki spurt um reynslu eða kunnáttu.
Starf verkamannanna er að aðallega að hreinsa undan iðnaðarmönnunum afganga og umbúðir. Kaupið er lágt, en ótakmörkuð vinna. Nemarnir eru þrepi ofar í virðingarstiganum. Og þar fyrir ofan píparar, rafvirkjar, málarar, múrarar og smiðir. Í iðnaðarmannahópnum er fastur kjarni.
Málin eru skeggrædd í kaffitímum og hlutirnir nefndir sínum réttu nöfnum. Aldrei heyrast nefnd stéttarfélög, verkföll eða barátta fyrir hærri launum. Launamálin eru tabú.
Þegar dagurinn nálgast, þegar húsið á að verða tilbúið, sjást menn jafnvel hlaupa við fót.
Í öllum látunum er gerð tilraun til að króa einn og einn af. Menn standa í ýmsu. Jón ætlaði að verða söngvari. Hann er djúpur bariton eins og Presley. Stinni klifrar í Esjunni með Hjálparsveitinni. Hann segist vera varkár, en hann er alltaf að meiða sig. Anton hefur flúið átökin í Júgóslavíu og sópar rusli í Reykjavík. Þar hefur hann fundið hamingjuna. Forvitin og leitandi skyggnist myndavélin inn í heim karlanna sem byggja húsið.
Og húsið verður til og menn eru stoltir af því vegna þess að þeir hafa unnið við það. Ekkert jafnast á við að búa eitthvað til sem stendur, þegar allt puðið er gleymt.

Höfundur: Þorsteinn Jónsson

lengd: 53 mín

Framleiðandi: Kvikmynd

Frumsýning: 2003